Ból dolnego odcinka kręgosłupa dotyka miliony ludzi na całym świecie. Przez lata słyszeliśmy, że główną przyczyną tego bólu jest „zła postawa” lub „krzywe ustawienie” ciała. Ale czy to prawda? Współczesne badania pokazują coś zupełnie innego – to nie wygląd naszej sylwetki w spoczynku ma znaczenie, ale sposób, w jaki używamy naszego ciała na co dzień!
Jakie są fakty?
Badania przeprowadzone na dużych grupach ludzi przyniosły zaskakujące wnioski:
• asymetrie postawy w młodości wcale nie przewidują późniejszego bólu pleców czy szyi
• nie ma istotnych różnic w stopniu lordozy lędźwiowej czy ustawieniu miednicy między osobami z bólem a tymi bez bólu
• przewlekły ból pleców często nie ma związku z konkretnym uszkodzeniem czy wadą postawy
Co więcej, duża zmienność budowy anatomicznej jest czymś zupełnie normalnym. Każdy z nas ma nieco inną budowę kręgosłupa, miednicy czy długość nóg – i to jest naturalne, nie oznacza patologii!
Według przeglądu literatury opublikowanego przez Sai Kripa i Harmanpreet Kaur (2021), niewielkie zmiany w postawie lub drobne asymetrie nie prowadzą bezpośrednio do bólu dolnego odcinka kręgosłupa. Leczenie powinno uwzględniać czynniki funkcjonalne, psychospołeczne oraz poziom aktywności fizycznej, a nie tylko skupiać się na korekcji postawy.
Dlaczego więc pojawia się ból?
Ból jest tworzony w mózgu i jest wynikiem złożonego przetwarzania sygnałów z ciała oraz wpływów psychicznych, emocjonalnych i społecznych.
Badania pokazały, że osoby z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa często mają:
• ograniczoną ruchomość kręgosłupa
• słabszą siłę mięśni tułowia
• zaburzenia kontroli motorycznej
• a niekoniecznie „złą” postawę
Pozytywne zmiany w nawykach ruchowych mogą znacząco zmniejszyć ryzyko nawrotów bólu.
A co z ciążą?
W ciąży rzeczywiście zmienia się ustawienie kręgosłupa – pojawia się większe wygięcie w odcinku lędźwiowym oraz przodopochylenie miednicy.
Badanie przeprowadzone przez Franklin i Conner-Kerr (1998) wykazało, że te posturalne zmiany faktycznie następują, ale nie mają bezpośredniego związku z odczuwanym bólem pleców.
W analizie z udziałem kobiet w pierwszym i trzecim trymestrze ciąży zauważono, że ból pleców był częstszy w trzecim trymestrze, jednak nie wykazano związku między nasileniem bólu a zmianami w lordozie czy pochyleniu miednicy.
Co naprawdę pomaga na ból pleców? Terapia ruchem!
Nowoczesna fizjoterapia i medycyna zgodnie rekomendują aktywność fizyczną jako podstawę leczenia bólu dolnego odcinka kręgosłupa. Dlaczego?
Terapia ruchem:
• poprawia ukrwienie tkanek i dostarcza składników odżywczych do dysków międzykręgowych
• wzmacnia mięśnie tułowia, co stabilizuje kręgosłup
• zmniejsza napięcie psychiczne i stres, które nasilają odczuwanie bólu
• zapobiega sztywnieniu struktur, utrzymując prawidłowy zakres ruchu
• wpływa korzystnie na nastrój i ogólne samopoczucie
Co najważniejsze, aktywność fizyczna ma największe znaczenie wtedy, gdy jest dostosowana indywidualnie do Twoich potrzeb dlatego warto skonsultować się z fizjoterapeutą.
Jak zacząć?
Nie musisz od razu biec na siłownię! Na początek warto wprowadzić kilka prostych nawyków:
• codzienne krótkie spacery
• proste ćwiczenia mobilizacyjne dla kręgosłupa
• delikatne wzmacnianie mięśni brzucha i pośladków
• regularne zmiany pozycji podczas pracy przy biurku
Pamiętaj: Twoje ciało lubi ruch! Dlatego zmieniaj pozycje regularnie, wstawaj, przeciągaj się i nie pozostawaj zbyt długo w jednej pozycji.
Staraj się wykonywać ruchy w pełnym zakresie i unikaj długotrwałego pozostawania w bezruchu.
Jeśli ból jest uporczywy lub nasila się, warto skonsultować się z fizjoterapeutą, który pomoże dobrać odpowiedni program aktywności.
Pamiętaj – małe zmiany robią wielką różnicę
Nie musisz mieć „idealnej” postawy, aby być zdrowym. Twoje ciało nie oczekuje perfekcji – oczekuje ruchu. I to nie byle jakiego ruchu! Chodzi o mądrą, zindywidualizowaną aktywność, która uwzględnia Twoje możliwości, ograniczenia i cele.
Trening nie musi Cię wykańczać, żeby przynosił efekty. Nawet drobna zmiana pozycji czy krótki spacer to krok w dobrą stronę. To, czego naprawdę potrzebujesz, to ruch dopasowany do Ciebie – świadomy, regularny i taki, który faktycznie wspiera Twoje ciało.
Ostatecznie to Twoje codzienne wybory ruchowe budują zdrowszy kręgosłup w codziennym życiu.
Twoje ciało jest stworzone do ruchu. Daj mu szansę, a szybko odczujesz różnicę.
Jeśli chcesz poznać bezpieczne i skuteczne ćwiczenia dla swojego kręgosłupa, zapraszamy do kontaktu lub na konsultację w Active-Fizjo!
Źródła
Dieck GS, Kelsey JL, Goel VK, et al. (1985). An epidemiologic study of the relationship between postural asymmetry in the teen years and subsequent back and neck pain. Spine.
Pope MH, Bevins T, Wilder DG, et al. (1985). The relationship between anthropometric, postural, muscular, and mobility characteristics of males ages 18-55. Spine.
Nourbakhsh MR, Arab AM. (2002). Relationship Between Mechanical Factors and Incidence of Low Back Pain. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy.
Franklin ME, Conner-Kerr T. (1998). An analysis of posture and back pain in the first and third trimesters of pregnancy. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy.
Melzack R, Katz J. (2013). Pain. Journal of Physiotherapy.
Preece SJ, Willan P, Nester CJ, et al. (2008). Variation in Pelvic Morphology May Prevent the Identification of Anterior Pelvic Tilt. Journal of Manual & Manipulative Therapy.
Lederman E. (2011). The fall of the postural–structural–biomechanical model in manual and physical therapies.